Page images
PDF
EPUB

an end. .

We might lawfully do so. But, as Jerome sometimes says, in a dispute, that he will do this or that ex abundanti, in order that nothing may be omitted which the nature of the case will enable him to bring forward; so, in the present case, I will adduce other evidence to confirni more completely what is already substantially proved.

(2) The two first chapters of Matthew have always belonged to his Greek Gospel, (and no other genuine Gospel, as we have seen, can be rendered probable), ever since it came into circulation.

I will not occupy the time of the reader in making quotations to prove this, from Jerome, Augustine, Epiphanius, Origen, Clement of Alexandria, nor even Irenaeus and Tertullian. No one who has any candour and any tolerable acquaintance with these writers, and with others who were their contemporaries, will venture to deny or even to doubt, that they have quoted and often quoted the two first chapters of Matthew as a part of his Gospel. .

I advance at once, therefore, to Justin Martyr, who brings us close upon the confines of the apostolic age.

Mr. Norton has laboured, and very much to the purpose, to show that Justin quoted our canonical Gospels. I aver, that he has quoted Matthew 1. II., in such a way as to make it certain, that the Gospel of Matthew in his hands was the same with that wbich we now have. My proof of this is an exhibition of his quotations; which are arranged as found in Credner's Beiträge, p. 151 seq. Dial. c. Tryph. 100. p. 195.

Μatt. 1:1-17. Γνόντες αυτόν τον Χριστόν] πρωτότοκον μέν τού Βίβλος γενέσεως'Ιησού θεού, και προ πάντων των κτισμάτων, και των Χριστού, υιού Δαυίδ, πατριαρχών οιον, επειδή δια της από γε- υιού 'Αβραάμ. νους αυτών παρθένου σαρκοποιηθείς. - 'Αβραάμ έγέννησε τον

– υιών ούν ανθρώπου εαυτόν έλεγεν, ήτοι Ισαάκ Ισαάκ δε από της γεννήσεως της δια παρθένου, - Ιακώβ δέ εγέννησε ήτις ήν, ως έφην, από του Δαβίδ, και Ιακώβ, τον 'Ιωσήφ, τον άνκαι 'Ισαάκ, και 'Αβραάμ γένους ή διά το είναι δρα Μαρίας, εξ ης αυτόν τον 'Αβραάμ πατέρα και τούτων των κα- εγεννήθη Ιησούς. τηριθμημένων, εξ ών κατάγει η Μαρία το γένος. Και γαρ πατέρας των γεννωμένων ταϊς θυγατράσιν αυτών τέκνων τους των θηλειών γεννήτορας επιστάμεθα.

Dial. c. Τr. 43. p. 139. εις τον, διά της από του γένους του Αβραάμ, και φυλής Ιούδα, και Δαβίδ παρθένου, γεννηθέντα υιον του θεού Χριστόν. Corop. Ib. 45.

Ρ.
141.
Dial. c. Τr. 120.

p.
212

seq. Λέγει (ο θεός) τω 'Ισαάκ: (Genes. 22: 18) και ευλογηθήσονται εν τω σπέρματί σου πάντα τα έθνη της γης. τω δε Ιακώβ· (Genes. 28: 14) και ευλογηθήσονται εν σοι πάσαι αι φυλαί τής γής, και εν τω σπέρματί σου ούκετι τούτο τω Ησαύ, ουδε τω Ρουβίμ λέγει, ουδέ άλλω τινι, αλλ' εκείνοις εξ ών έμελλεν έσεσθαι κατά την οικονομίας, την δια της παρθένου Μαρίας, ο Χριστός. Είχε και την ευλογίαν 'Ιούδα (Genes. 49: 10) καταμάθοις, ίδοις άν, δ λέγω: μερίζεται γαρ το σπέρμα εξ Ιακώβ, και δια 'Ιούδα, και Φαρές, και Ιεσσαί, και Δαβίδ κατέρχεται. Apol. Ι. 33. p. 64.

Matt. I. II. (Comp. Dial. 66, 163, 63, 160. 85,

181. Apol. Ι. 63, 82. etc.) Ως αυτολέξει δια παρθένου μέν τεχ- Matth. 1: 22. ίνα πληρωθή το μηθησόμενος δια του Ησαΐου (7: 14) θέν υπό του κυρίου δια του προφήπροεφητεύθη, ακούσατε. Ελέχθη του λέγοντας: δε ούτως : Ιδού, η παρθένος εν γαστρί έζει, 'Ιδού, η παρθένος εν γαστρί έξει, και τέξεται υιόν και ερoύσιν επί και τέξεται υιον, και καλέσουσι το τω ονόματι αυτού, μεθ' ημών ο όνομα αυτού Εμμανουήλ· ό έστι μεθεός.

θερμηνευόμενον], μεθ' ημών ο θεός.

Apol. Ι. 33. p. 64.

Μatt. 1: 21. Και καλέσεις το όνομα αυτού 'Ιη- Και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν: αυτός γαρ σώσει τον λαόν σούν: αυτός γαρ σώσει τον λαόν αυτού από των αμαρτιών αυτών. αυτού από αμαρτιών αυτών.

Apol. Ι. 34. p. 65. . Οπου δε και της γης γεννάσθαι

Μatth. 2: 5, 6. έμελλεν, ως προείπεν έτερος προφήτης ο Μιχαίας, ακούσατε, έφη δε ούτως : Ούτω γαρ γέγραπται διά του προ(5: 2) Και συ Βηθλεέμ, γή Ιούδα, φήτου: Και συ Βηθλεέμ, γή Ιούδα, ουδαμώς ελαχίστη εί εν τοις ηγεμό- ουδαμώς ελαχίστη εί έν τοϊς ηγεμόσιν Ιούδα· έκ σου γαρ έξελεύσεται σιν Ιούδα· έκ σου γαρ εξελεύσεται ηγούμενος, όστις ποιμανεί τον λαόν ηγούμενος, όστις ποιμανεί τον λαόν μου.

μου, τον Ισραήλ.

Dial. c. Τr. 77, 78. p. 174 seq.

Μatt. 2: 1-13. Αμα τώ γεννηθήναι αυτόν, 2: 1. Του δε Ιησού γεννηθέντος εν μάγοι από 'Αρραβίας παραγε- Βηθλεέμ της Ιουδαίας, ιδού, μάγοι νόμενοι προσεκύνησαν αυτό, πρότε- από ανατολών παρεγένοντο. 2: ρον ελθόντες προς Ηρώδην, 3. Ακούσας δε Πρώδης ο βασιλείς τον έν τη γή υμών τότε βασιλεύ- εταράχθη. οντα. - Οίτος ο βασιλεύς Ηρώδης, 2: 4. Και συναγαγών πάντας τους μαθών παρά των πρεσβυτέρων του αρχιερείς και γραμματείς του λαού, λαού υμών, τότε ελθόντων προς αυ- επυνθάνετο παρ' αυτών, που ο Χριτον των απο 'Αρραβίας μάγων στός γεννάται. και είπόντων· εξ αστέρος του εν 2:1, 2. μάγοι

λέγοντες που τώ ουρανώ φανέντος έγνωκέναι, ότι βασιλεύς γεγέννηται εν τη χώρα εστιν ο τεχθείς βασιλεύς των 'Ιουυμών, και ήλθομεν προσκυνήσαι αυτόν. [Comp. Dial. c. Τr. 106. p. δαίων; είδομεν γαρ αυτού τον ασ201. 'Ανατείλαντος ούν και εν ουρανώ άμα τω γεννηθή- τέρα εν ανατολή, και ήλθομεν προσκαι αυτόν αστέρος, ως γέγραπται έν τοϊς απομνημονεύμασιν κυνήσαι αυτώ. των αποστόλων αυτού, οι από 'Αρραβίας μάγοι εκ τούτου επιγνόντες, παρεγένοντο και προσεκύνησαν αυτω.] και εν Βηθλεέμ των 2: 5. Οι δε (αρχιερείς και γραμμαπρεσβυτέρων είπόντων, ότι γέγραπ- τείς) είπον αυτώ: 'Εν Βηθλεέμ της ται εν τω προφήτη ούτως· (Micah 'Ιουδαίας: ούτω γαρ γέγραπται δια 5: 2.) « Και συ Βηθλεέμ γή Ιούδα, του προφήτου: Και συ Βηθλ. κ. τ. λ. ουδαμώς ελαχίστη ει εν τοις ηγεμόσιν Ιούδα· έκ σού γάρ εξελεύσεται ηγούμενος, όστις ποιμανεί τον λαόν μου.” Των από Αραβίας ούν 2: 11, 12. Και ελθόντες (οι μάγοι) μάγων ελθόντων εις Βηθλεέμ, και εις την οικίαν, είδον το παιδίον μεπροσκυνησάντων το παιδίον, και τα Μαρίας της μητρός αυτού και προσενεγκάντων αυτώ δώρα, χρυσόν πεσόντες προσεκύνησαν αυτό και και λίβανον και σμύρανον· επειδή ανοίξαντες τους θησαυρούς αυτών κατά αποκάλυψιν, μετά το προσήνεγκαν αυτω δώρα, χρυσόν, και προσκυνήσαι τον παίδα εν Βηθλεέμ λίβανον, και σμύρναν. Και χρημαεκελεύσθησαν μή επανελθεϊν προς τισθέντες και όναρ, μη ανακάμψαι τον Ηρώδην' και 'Ιωσήφ δε, και την πρός Ηρώδην, δι άλλης οδού άνεΜαρίαν μεμνηστευμένος, βουλη-χώρησαν εις την χώραν αυτών.θείς πρότερον εκβαλείν την Μatt. 1: 18 seq. Μνηστευθείσης γάρ μνη στην αιτώ Μαριάμ, νο- της μητρός αυτού Μαρίας τω Ιωμίζων εγκυμονείν αυτήν από συνου- σήφ, [πρίν ή συνελθεϊν αυτούς) ευσίας ανδρός, τουτ έστιν από πορ- ρέθη εν γαστρί έχουσα έκ πνεύμαγνείας, δί οράματος κεκέλευστο του αγίου. 'Ιωσήφ δε ο ανήρ αυ

εμβαλείν την γυναίκα αυτού, της, δίκαιος ών και μη θέλων VOL. XII. No. 32.

41

ειπόντος αυτώ τού φανέντος άγγε- αυτήν παραδειγματίσαι, λου, ότι έκαι πνεύματος αγίου εβoυλήθη λάθρα απολύσαι αυτήν. και έχει κατα γαστρός εστιν. Ταύτα δε αυτού ενθυμηθέντος, ιδού,

άγγελος κυρίου κατ' όναρ εφάνη αυτό λέγων· 'Ιωσήφ, υιός Δαβίδ, μη φοβηθής παραλαβείν Μαριάμ την γυναίκα σου το γαρ εν αυτώ γεννηθέν εκ πνεύματός έστιν αγίου. Μatt. 1: 24. Διεγερθείς δε ο Ιω

σήφ από του ύπνου εποίησεν, ως Φοβηθείς ούν, ουκ εκβεβληκεν προσέταξεν αυτώ ο άγγελος κυρίου, αυτήν.

και παρέλαβε την γυναίκα αυτού. Dial. c. Τr. 78. p. 175.

Μatt. 2: 13. Και αυτός (δ'Ιωσήφ) άμα τη Μα- - ιδού, άγγελος κυρίου φαίνεται ρία κελεύεται εξελθείν εις Αίγυπτον, κατ' όναρ τω Ιωσήφ, λέγων· έγερκαι είναι εκεί άμα το παιδίω, άχρις θεις παράλαβε το παιδίον και την αν αυτοίς πάλιν αποκαλυφθή επα- μητέρα αυτού, και φεύγε εις Αίγυπνελθείν εις την Ιουδαίαν.

|
τον,

και ίσθι εκεί, έως αν είπω σοί.

Dial. c. Τr. 78.

p.
175.

Μatt. 2: 16-18. Και ο Ηρώδης μη επανελθόντων Τότε Ηρώδης ιδών, ότι ενεπαίχθη προς αυτόν των απο 'Αρραβιάς υπό των μάγων, εθυμώθη λίαν: μάγων, ως ήξίωσεν αυτούς ποιήσαι, και αποστείλας ανείλε πάντας τους αλλά κατά τα κελευσθέντα αυτοϊς παϊδας τους εν Βηθλεέμ και εν πάσι δι άλλης οδού εις την χώραν αυ- τοϊς ορίοις αυτής, από διετούς και των απαλλαγέντων, και του Ιωσήφ κατωτέρω, κατά τον χρόνον, δν ηκρίάμα τη Μαρία και το παιδί», ως βωσε παρα των μάγων. και αυτοίς αποκεκάλυπτο, ήδη εξελθόντων εις Αίγυπτον, ου γινώσκων τον παίδα, δν εληλύθεισαν προσκυνησαι οι μάγοι, πάντας απλώς τούς παϊδας, τους εν Βηθλεέμ, έκέλευσεν αναιρεθήναι και τούτο Τότε επληρώθη το ρηθέν δια' Ιερεεπεπροφητεύτο μέλλειν γίνεσθαι διά μίου του προφήτου, λέγοντος" φωΙερεμίου, είπόντος δι αυτού του νη εν Ραμα ηκούσθη, θρήνος και αγίου πνεύματος ούτως· (31: 15.) κλαυθμός και οδυρμός πολύς: Ρα

Φωνή εν Ραμά ηκούσθη, κλαυθ- χήλ κλαίουσα τα τέκνα αυτής, και μός και οδυρμός πολύς: Ραχήλ ουκ ήθελε παρακληθήναι, ότι ουκ κλαίουσα τα τέκνα αυτής, και ουκ εισίν. ήθελε παρακληθήναι, ότι ουκ εισίν.»

Dial. c. Τr. 88.

p.

185. Μαρτύριον δε και τούτο έστω υμίν, ο έφην προς υμάς γεγονέναι υπό των 'Αρραβίας μάγων, οίτινες άμα τα γεννηθήναι το παιδιον, ελθόντες προσεκύνησαν αυτώ.

Dial. c. Τr. 102. p. 196. "Αμα γάρ τα γεννηθήναι αυτόν εν Βηθλεέμ, ως προέφην, παφα των απο 'Αραβίας μάγων μαθών Ηρώδης ο βασιλεύς τα κατ' αυτόν, επεβούλευσεν ανελεϊν αυτόν, και κατά την του θεού κέλευσιν 'Ιωσήφ λαβών αυτόν άμα τη Μαρία απήλθεν εις Αίγυπτον. Dial. C. Τr. 103.

p.
198.

Μatt. 2: 19-23. – κακεί (εν Αιγύπτω) ήσαν απελ- Τελευτήσαντος δε του Ηρώδου, ιδού, θόντες άχρις άν απέθανεν ο αποκ- άγγελος κυρίου κατ' όναρ φαίνεται τείνας τα εν Βηθλεέμ παιδία Ηρώ- τω 'Ιωσήφ εν Αιγύπτω, λέγων· εδης, και Αρχέλαος αυτόν διεδέξατο γερθείς παράλαβε το παιδίον και και ούτος ετελεύτα πριν τον Χριστόν την μητέρα αυτού, και πορεύoυ εις την οικονομίας, την κατά το βούλη- γήν 'Ισραήλ· τεθνήκασι γάρ οι ζημα του πατρός γεγενημένην υπ' αυ- τούντες την ψυχήν του παιδιου. ο του, επί τω σταυρωθήναι ελθείν. δε εγερθείς παρέλαβε το παιδίον

και την μητέρα αυτού, και ήλθεν εις γήν Ισραήλ. Ακούσας δε, ότι Αρχέλαος βασιλεύει επί της Ιουδαίας αντι Ηρώδου του πατρός αυτού, εφοβήθη εκεί απελθεϊν χρηματισθείς δε κατ' όναρ, ανεχώρησεν εις τα μέρη της Γαλιλαίας. Και ελθών κατώκησεν εις πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ.

If there can be any doubt in the mind of any reader who is able to make and does carefully make the comparison of Matthew with Justin, whether the latter has cited the Evangelist in the cases here exhibited, it would seem to me truly strange. But that the matter may be made clearer still, let it be noted, that in the citations from the Old Testament, where Matthew differs both from the Septuagint and from the Hebrew, having probably made his own free translation, Justin has followed the Evangelist. E. g. in Matt. 1 : 23, cited from Is. 7:14, the Sept. has εν γαστρί λήψεται, but Matthew, and after him Justin, use the plhrase εν γαστρί έξει. The Hebrew has

ΠΝ and SHE shall call; the Sept. καλέσεις, THου shalt call; but Matthew has καλέσουσι, THEY shall call. Justin says έρoυσιν, using the third person plural (although of another synonymous verb), just as Matthew had done.

Observe again, in the quotation, Matt. 2: 5, 6, where the Evangelist agrees neither with the Septuagint nor with the Hebrew, Justin follows him verbatim throughout. The Septuagint runs thus : “ Thou Bethlehem, house of Ephratah, art very small to be among the thousands of Judah ; from thee shall go forth for me [one] who shall be a ruler of Israel.” The Hebrew runs thus: “ And thou Bethlehem Ephratah art small to

« ՆախորդըՇարունակել »