Page images
PDF
EPUB

Gratia, fama, valetudo contingat abunde
Et mundus victus, non deficiente crumena?
Inter spem curamque, timores inter et iras,
Omnem crede diem tibi diluxisse supremum:
Grata superveniet, quae non sperabitur, hora.
Me pinguem et nitidum bene curata cute vises,
Cum ridere voles Epicuri de grege porcum.

v. 11. Et domus et victus B. coni.

maiora alumno optare possit, tu reapse habes: ergo iure tua condicione contentus es.»)

9-11.

5:

sapere et fari] <<recte cogitare (quocirca etiam rationi convenienter vivet:) facundeque sensus suos explicare atque cum aliis communicare.>> Et mundus victus] Corn. Nep. Att. 13, Omni diligentia munditiam, non affluentiam affectabat. Mundus est καθάριος, purus potius καθαρός. 12-14. Inter spem] yvoμŋv s. locum communem, quo tamen nequaquam reprehendit amicum, ut rati sunt Interpretes morosiores. Est descriptio vitae humanae, quae ex natura nostra variis affectibus semper agitatur.

Addit

diluxisse] in prosa or. sane usitatius esset illuxisse, unde Muretus ἀρχαϊσμῷ in Horatio minime

|

10

15

tolerabili volebat tibid illuxisse. Grata] Terent. Phorm. 2, 3, 21: Quidquid praeter spem eveniet, amne id deputabo esse in lucro. superveniet] «insuper atque inexspectata tibi adveniet.»><

15. 16. Me pinguem]

[ocr errors]

<<< Haec ipsa praecepta strenue me sequi, ubi in Urbem veneris, videbis vel ex facie mea.» Suet. Vit. Hor.: Habitu corporis brevis fuit atque obesus. nitidum propter ipsam pinguedinem. Sat. 2, 2, 128. curata cute] Ep. 1, 2, 29. porcum] Innocenter iocatur in semet ipsum. Comparatione ista petita a pecude cui animus datus est pro sale, ne putescat (Cic. de Finn. 5, 13.) invehi solebant Stoici in adversarios suos. Cic. Pison. 16: Epicure noster, ex hara producte, non ex schola.

EPISTOLA V.

AD TORQUATU M.

Si potes Archiacis conviva recumbere lectis
Nec modica coenare times olus omne patella,
Supremo te sole domi, Torquate, manebo.
Vina bibes iterum Tauro diffusa palustres
Inter Minturnas Sinuessanumque Petrinum.
Si melius quid habes, arcesse vel imperium fer.

[blocks in formation]
[ocr errors]

cibus quidem, sed simul satis elegantibus, quales vendere solet Archias,» faber lectarius Romae tunc notus. olus omne] TÒ ÈTITVzóv, brassicam, betam, cichorea, legumina cet. Supremo sole] «sub occasum solis, ad vesperam, itaque negotia tua ad finem perducere poteris.» Romanis inter horam undecimam et duodecimam, nobis mense Septembri exeunte sub horam septimam. 4-7. iterum Tauro] T. Statilio Tauro II. cum Augusto VIII. cos. a. u. c. 728. diffusa] ex

5

doliis in cados, unde doliari opponitur vinum diffusum. Vinum igitur hoc erat quinque annorum, pro Italico satis recens, ita tamen, ut in simplici domo sine nimiae parcimoniae ac sordium reprehensione convivis apponi posset. Minturnae, Auruncorum oppidum ad ostia Liris fl., a quo Sinuessa distabat IX. M. P. Petrinus mons est Sinuessanae civitati imminens vel ager Sinuessae vicinus. COMM. CR. Hodie Rocca di monte Ragoni. Sinuessanum autem vinum melioribus adnumerabatur, non tamen optimis, Falerno, Caecubo, Setino, Formiano. (Martial. 13, 111. et 113.) Si] «Si quid melius vini habes, per servulum ad me afferendum cura.»> Arcessere rem recte dici patet ex Cic. ad Att. 16, 11: eius librum arcessivi. — imperium fer] «quod in convivas quodammodo exercebat dominus convivii.»> splendet focus] Lares tali die tergebantur cera, fu

Iamdudum splendet focus et tibi munda supellex.
Mitte leves spes et certamina divitiarum
Et Moschi causam: cras nato Caesare festus
Dat veniam somnumque dies; impune licebit
Aestivam sermone benigno tendere noctem.
Quo mihi fortunam, si non conceditur uti?
Parcus ob heredis curam nimiumque severus
Assidet insano. Potare et spargere flores
Incipiam patiarque vel inconsultus haberi.

[merged small][merged small][ocr errors]

v. 12. fortunas Lamb. fortuna Torr. fortunae Fea. Quid mihi fortuna Codd. Bern. Sangall.

[merged small][ocr errors]

tibi] «in liberali et faceto extendere (ut ex gloss. habent Codd. multi:) id est, «usque ad eius finem exigere,>> Sic reíreiv výzta. Quo mihi fortunam, si] Solita est haec Latinis exclamatio, velut propter loquentis impatientiam ac festinationem omisso verbo optem, quaeram; quo, dat. antiq. quoi, «quorsum.»> Ovid. Am. 2, 19, 7: Quo mihi fortunam, quae nunquam fallere curet? De divitiis certe Horatii aequales intelligebant, non ut recentiorum nonnulli, de opportuna laetandi occasione. Assidet insano] «Quasi consulto locum occupat insano proximum, ideoque εἰ παραπλήσιος, simillimus est.» Hac tropica significatione videtur dлa§ λeyóμevov, formatum ad analogiam v. dissidere ab aliquo.

810. Mitte] «Omissis omnibus curis, quae solent agitare vitam humanam inter spes plerumque fallaces honorum et studium opibus alios superandi.»> Moschi] «Hic Pergamenus fuit rhetor notissimus; reus veneficii fuit, cuius causam ex primis tunc oratores egerunt, Torquatus hic et Asinius Pollio.» PORPH. Videtur tota ista causa Torquato ipsi difficilis fuisse et molesta. nato Caesare] Sic nude dictum vix aliter intelligi potest quam cum Comm. Cruq. de die natali Caesaris Augusti, qui incidit in XIV. Kal. Qctobr. (23. d. Sept.) Vide Kal. Maff. in Inscr. m. Lat. II. p. 398. - Dat veniam] et propter Augusti natales et quia erat, ut est in Kal. Maff. 1. 1. p. 398. et p. 407. N. P. (nefastus prior); priore igitur diei parle ius dici a praetore non poterat.

11-15.

inconsultus] «Qui liberius et dissolutius se laetitiae tradunt, | ipsi se furere (Od. 2, 7, 28.) desipere (Od. 4, 12, 28.) (μavηvai Pseudanacr. 13, 12.) velle aiunt.»>

benigno] « multo et DOEring.

HORAT. ED. MIN. VOL. II.

14

Quid non ebrietas designat? Operta recludit,
Spes iubet esse ratas, ad proelia trudit inertem,
Sollicitis animis onus eximit, addocet artes.
Fecundi calices quem non fecere disertum?
Contracta quem non in paupertate solutum ?
Haec ego procurare et idoneus imperor et non
Invitus, ne turpe toral, ne sordida mappa
Corruget nares, ne non et cantharus et lanx

20

v. 17. inermem Lamb.

16-20. designat] designare (b ezeichnen) aconstituere,» deinde: <«< constitutum exsequi, patrare; >> quo usu invenitur apud Terent. Ad. 1, 2, 7: nam illa, quae ante hac facta sunt, Omitto modo quid designavit! ubi Donatus: «designare est rem novam (atque insignem) facere in utramque partem, et bonam et malam.» Est igitur : « Confidenter ebrius et sentit et facit, quae siccus vix auderet.>> Operta] secretos et veros sensus convivae ipsius, qui alias eos difficulter cum aliis communicaret. inertem] « alias ignavum ac timidum;» (Tac. Hist. 1, 46: Iners pro strenuo in manipulum redibat.) addocet artes] poësin et eloquentiam, dum excitat ingenium. Fecundi] «copiosi et abundantes, qui semper a pincernis repleantur.» Contracta] «arta, angusta.» SCHOL.

[ocr errors]

solutum] « ab omnibus illis quasi vinculis, quibus curae nos onerant. >>

21-25. procurare] Hoc dicit: «me ipso inspectante servus stru

ctor mensam, ut decet, apparabit.>> Pendet autem v. procurare et a v. idoneus (ad providenda omnia, ἐπιτήδειος οἰκονομεῖν ) et a v. imperor. imperor] pro imperatur mihi dixit ad analogiam v. iubeor. turpe toral] ne synonymum sit v. immunda, explicabimus: «usu detritum et coloris evanidi.» → ne non] «ut pocula et patinae argentei speculi instar splendeant.>> eliminet] «extra limen domus meae cum exierit, propter garrulitatem temere divolget convivarum sermones.>>>

26. 27. Butram Septiciumque] sodales Torquati et Horatii nobis ignoti. coena prior] «ad quam prius quam ad meam fortasse invitatus est.>>> Sabinum] Sabinum hunc alii volunt esse A. Sabinum, Ovidii amicum (Am. 2, 18, 17.), cui olim tribuebant tres Heroides Ovidianis plerumque subiunctas, re vera autem compositas demum circiler a. 1467. ab Angelo Quirino Sabino, grammatico Italo; alii Sabinum Tironem, qui librum Ce

Ostendat tibi te, ne fidos inter amicos

Sit qui dicta foras eliminet, ut coëat par
Iungaturque pari. Butram tibi Septiciumque,
Et nisi coena prior potiorque puella Sabinum
Detinet, assumam; locus est et pluribus umbris;
Sed nimis arta premunt olidae convivia caprae.
Tu, quotus esse velis, rescribe et rebus omissis
Atria servantem postico falle clientem.

25

30

puricón Maecenali dicavit. (Plin. | vocabant, Geissduft:) nobis mo H. N. 19, 10.)

28-31. umbris] «convivis a convivatore non invitatis, sed quos qui invitati sunt interdum secum ducunt.» Cfr. Sat. 2, 8, 22. Plures autem dicit ad summum quattuor, | quibus solitus novenarius convivarum numerus expletus esset. Varro apud Gell. 13, 11. dicit convivarum numerum incipere a Gratiarum numero et progredi ad Musarum.

Sed nimis] «Nolim tamen nimius sit umbrarum tuarum numerus, ne cum arte accumbere cogamur, foetor alarum (quem caprum Catull. 69, 5.), hircum (Epod. 12, 5.)

lestus fiat.>> - rescribe] «Quocirca rescribe,cum quot comitibus ad coenam meam venturus sis.» SCHOL. ut omnia apte praeparari possint. rebus] «negotiis iuris civilis ac litibus.» falle clientem] «clam subtrahe te clienti qualicunque (non solum Moscho illi), qui vel sub occasum solis, hora minime opportu na, te de causa sua consulere eamque te docere cupit, atque atrium domus tuae servat, (id est, anxie explorat, necubi tute appareas vel etiam ostiarius aliquis, per quem ad te admittatur,) per ostium posticum (yevdódvoov in posteriore aedium parte) evadens.>>

« ՆախորդըՇարունակել »